Zabytki - świadectwa historii i kultury

Będąc w tej okolicy warto zauważyć i podziwiać następujące obiekty:

w Ostródzie:

• pokrzyżacki zamek gotycki nad Drwęcą, z początku XIV w., położony na szlaku polskich zamków gotyckich,
• neogotycki kościół pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny (1856-1875),
• zespół obiektów pokoszarowych z początku XIX w. przy ulicy Czarneckiego,
• budynek z początku XIX w. będący obecnie siedzibą Liceum Ogólnokształcącego,
• kościół św. Dominika Savio, z XIV w. (obecny kształt pochodzi z XIX w.),
• kościół ewangelicko-metodystyczny z 1907 r.,
• cmentarz Polska Górka z pożydowskimi nagrobkami oraz neoklasycystyczną bramą. (m.in. miejsce wiecznego spoczynku pastora Gustawa Gizewiusza, obrońcy polskości na Mazurach),
• wieża Bismarcka z 1902 roku przy Park-Hotelu
• wieża ciśnień;

w gminie Ostróda:

• willa, letnia rezydencja pruskiego przemysłowca Andersa, położona wśród lasów, nad jez. Szeląg Mały w Starych Jabłonkach Obecnie Hotel „Anders”,
• dwór klasycystyczny z drugiej połowy XIX w., w Bałcynach -, obecnie własność Uniwersytetu Warmińskiego-Mazurskiego,
• pałac z parkiem z 1879 r., w Grabinie,
• dwór klasycystyczny z drugiej połowy XIX w., w Grabinku - obecnie rodzinny dom dziecka,
• pałac z 1873 r., w Klonowie obecnie gospodarstwo agroturystyczne,
• dwór z drugiej połowy XIX w. w Kraplewie, obecnie obiekt pensjonatowy,
• dwór z drugiej połowy XIX w. w Lichtajnach,
• klasycystyczny dwór z XIX w. w Lubajnach,
• dwór z parkiem z drugiej połowy XIX w., w Pancerzynie,
• dwór z przełomu XIX i XX w. w Rynie,
• dwór i park krajobrazowy z 1910 r. w Szyldaku,
• dwór z drugiej połowy XIX w. w Wyżnicach,
• kościół metodystyczno-ewangelicki w Glaznotach, z zabytkowym ogrodzeniem i dzwonniczką,
• kościół ewangelicki z dzwonnicą i cmentarzem w Kraplewie,

w mieście i gminie Morąg:

• gotycki kościół parafialny Apostołów Piotra i Pawła z XV-wiecznymi malowidłami ściennymi w prezbiterium, ogromnym krucyfiksem z końca XIV w. oraz barokowymi, rzeźbionymi ołtarzami i organami,
• barokowy pałac magnackiej rodziny Dohnów w Morągu, rezydencja tego rodu z lat 1562-1571, przebudowany przez Hindersina w latach 1717-1719; dziś - muzeum im. Johanna Gottfrieda Herdera - oddział olsztyńskiego Muzeum Warmii i Mazur. Znajduje się tutaj ekspozycja siedemnastowiecznego malarstwa holenderskiego, sztuki użytkowej od okresu baroku po secesję, epitafiów i portretów ludzi związanych z Ziemią Morąską,
• ratusz gotycki z końca XIV wieku w Morągu, odrestaurowany w 1843 roku, odbudowany po zniszczeniach wojennych w latach 1948-1953,
• armaty francuskie zdobyte przez Niemców w 1870 roku (przed ratuszem),
• skrzydło północno-wschodnie zamku krzyżackiego, gotyckiego z XIV wieku, odbudowane w 1584 roku, przebudowane w 1815 roku, piwnice pod dawnymi skrzydłami, gotyckie z XIV wieku, gotyckie mury obronne i fosa z XIV wieku.
• dwór z parkiem, kuźnią i kaplicą z drugiej połowy XIX w., w Wenecji,
• dwór z 1845 r. w stylu klasycystycznym w Bożęcinie,
• kościół z dzwonnicą pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego w Słoneczniku,
• zespół pałacowo-parkowy, z elementami barokowymi, z pocz. XVIII w. w Ponarach,
• kościół pod wezwaniem Świętej Barbary w Boguchwałach,

w gminie Dąbrówno:

• kamieniczki w Dąbrównie,
• wieża ciśnień z XVIII w. w Dąbrównie,
• wolnostojąca, murowana dzwonnica kościelna z XIV w. (jako część średniowiecznych obwarowań miejskich, pełniąca funkcję obronną) w Dąbrównie,
• budynek szkoły przy ul. Ostródzkiej w Dąbrównie,
• budynek stacji kolejowej z 1910 r. w Dąbrównie,
• XIV-wieczny, wielokrotnie przebudowywany gotycki kościół (dawniej metodystyczny) w Dąbrównie, ze średniowieczną dzwonnicą i polichromowanym drewnianym stropem,
• kościół katolicki, w stylu neogotyckim, z 1865 r.,
• Niewielkie fragmenty murów miejskich,
• kościoły w Gardynach, Leszczu i Marwałdzie,
• dwór z przełomu XIX i XX w. w Jankowicach,
• dwór z II połowy XIX w. w Leszczu,
• dwór z 1890 r. w Saminie,

w gminie Grunwald:

• miejsce bogatych odkryć archeologicznych w Dylewie (bardzo zniszczona pozostałość dworu z parkiem z XIX w.),
• dwór z drugiej połowy XIX w. obecnie gminny ośrodek kultury w Gierzwałdzie,
• zespół folwarczny i dwór z parkiem z końca XIX w. w Grunwaldzie,
• ruiny dworu z 1900 r. w Kiersztanowie,
• dwór, w części parterowej z pierwszej połowy XIX w., piętro z poddaszem z początku XX w. w Kitnowie,
• pałac z parkiem w Pacółtowie, rozbudowany w połowie XIX w. na bazie dworu z 1794 r. w stylu neobarokowym,
• pałac z parkiem z początku XX w. w Rychnowie - obecnie budynek klasztorny,
• dwór z przełomu XIX i XX w. w Stębarku,
• pałac z parkiem z 1891 r. w Tymawie,
• XVII-wieczny kościół pod wezwaniem Świętej Trójcy w Stębarku,
• XVIII-wieczny kościół p.w. NMP w Dylewie,
• cmentarz ewangelicki w Dylewie,
• kościół metodystyczny w Gierzwałdzie,
• pomnik na polu bitwy i pozostałości kaplicy w Grunwaldzie,
• kościół ewangelicki w Pacółtowie,
• XVII -wieczny kościół z dzwonnicą w Rychnowie,

w gminie Łukta:

• XIX-wieczne kościoły w Łukcie i we Floczakach,
• młyn w Mostkowie,

w gminie Małdyty:

• kościół pod wezwaniem Chrystusa Króla z dzwonnicą w Jarnołtowie,
• Dworek „Sople” w Soplach, dawny dwór folwarczny, z II połowy XIX w, między innymi miejsce pobytu głównego budowniczego kanału Elbląskiego. Obecnie obiekt hotelowo-pensjonatowy.
• dwór z drugiej połowy XIX w. w Klonowym Dworze,
• pałac z parkiem z 1857 r. w Budwitach,
• pałac i park z początku XX w. w Szymonowie – obecnie dom dziecka
• pałac rodziny Domhardów z końca XVIII w. w Dobrocinie, (obecnie restaurowany),
• dwór z przełomu XIX i XX w. w Zajezierzu,
• pałac wraz zabudowaniami folwarcznymi, z początku XIX w. w Plękitach - obecnie stadnina koni,
• budynek administracji z XIX w. w Małdytach stanowiący niegdyś część zespołu pałacowo-parkowego, dziś - zajazd,
• dwór z 1870 r. w Drynkach,
• kościoły w Sambrodzie, Szymonowie, Wilamowie i Zajezierzu z przełomu XIX i XX wieku,

w mieście i gminie Miłakowo:

• kościół pw. św. Elżbiety Turyngskiej, wskutek wielokrotnych zniszczeń stracił swój pierwotny, gotycki charakter,
• kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego z lat 1860-69 w Miłakowie, prezentujący styl neogotycki,
• dwór z przełomu XIX i XX w. w Warkałach,
• ruiny dwor z lat dwudziestych XX w. w Warnach,
• dwór z początku XX w. w Miejskim Dworze,
• dwór z XVII w. przebudowany w XIX w. w Rożnowie,
• dwór z drugiej połowy XIX w. w Stolnie,
• dwór z drugiej połowy XIX w. w Głodówku,
• dwór z drugiej połowy XVIII w. w Książniku,
• kościół Św. Barbary i park w Boguchwałach,
• dwór późnoklasycystyczny z drugiej połowy XIX w. w Boguchwałach,
• pałac Ponary - dawny zespół pałacowo-parkowy, położony malowniczo na wysokim brzegu jeziora Narie należący niegdyś, min. do rodu Groebenów, około 12 km na wschód od Morąga, w stylu barokowym, z początku XVIII w., powstał w wyniku rozbudowy wcześniejszego dworu. Obecnie własność prywatna,
• Dwór „Bieniasze”- położony wśród lasów i łąk, około 8 km na południowy wschód od Miłakowa. To współcześnie zrekonstruowany budynek dworu folwarcznego z XVIII w. Obecnie pensjonat.
• Pałac „Wojciechy” - położony na pustkowiu, nieopodal wsi Bieniasze, nad rzeką Pasłęką, 9 km na wschód od Miłakowa. Współcześnie rozbudowana pozostałość zabudowań folwarcznych Andreasa Stuhrmanna. Obecnie obiekt hotelowo-pensjonatowy.

w mieście i gminie Miłomłyn:

• Miłomłyn – kościół pod wezwaniem Świętego Bartłomieja, z lat 1898-1901, z gotycką dzwonnicą z XIV w.,
• gotycka dzwonnicza wieża obronna XIV-wiecznej świątyni, obecnie znajdująca się przy kościele wybudowanym w latach 1898-1901;
• dzwonnica w Boguszewie,
• pałac dworski w stylu neogotyckim, dawna siedziba właścicieli folwarku zakonnego, później większych dóbr ziemskich (pięciu okolicznych majątków) w Karnitach, obecnie zespół hotelowo-gastronomiczny Hotel „Zamek Karnity”,
• dwór z drugiej połowy XIX w. w Malinniku,

w mieście i gminie Pasłęk, pow. Elbląski:

• Dwór Drulity, zespół dworsko-parkowy z przełomu XVIII i XIX w., przebudowany w XX ww. w stylu neobarokowym, w odległości 16 km na południowy zachód od Pasłęka nieopodal pochylni Buczyniec kanału Ostródzko-Elbląskiego, obecnie własność prywatna,
• Zespół folwarczny Stadniny Koni Rzeczna, XVIII-wieczny pałac, z zabudowaniami folwarcznymi (stajnie, spichlerz), obecnie z pokojami do wynajęcia,

---

.

 Więcej